Salzburg – miasto dla wszystkich zmysłów

Salzburg, barokowy klejnot w sercu Europy, swą sławę zawdzięcza niepowtarzalnej kombinacji jedynej w swoim rodzaju zabudowy architektonicznej z pięknym, naturalnym, alpejskim otoczeniem. Nic dziwnego, że w roku 1997 cała starówka w Salzburgu została wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Przez cały rok słynne zabytki miasta kuszą i uwodzą swym nieodpartym wdziękiem. Z pałacu Mirabell i otaczającego go ogrodu o tej samej nazwie rozciąga się prawdziwie pocztówkowy widok na symbol Salzburga – masywną Twierdzę Hohensalzburg, dostojną Katedrę Salzburską oraz uroczą starówkę ze słynną uliczką Getreidegasse, gdzie znajduje się Dom Narodzin Mozarta. Wśród najciekawszych klejnotów Salzburga znajduje się też Rezydencja z zachwycającą galerią malarstwa i biskupimi wnętrzami.

Salzburg słynie jednak nie tylko z olśniewających zabytków architektury, ale i znakomitej kuchni, której zwiedziwszy miasto spróbować można w którymś z licznych lokali: przytulnym Tomaselli, najstarszej kawiarni w Austrii, czy w Kaffee Fürst, gdzie spróbować można prawdziwych Mozartkugel, wyrabianych ręcznie przez potomka samego wynalazcy tych czekoladowych kulek.

Letni wieczór warto spędzić w Stiftskeller St. Peter, najstarszej restauracji w tej części Europy – dźwięki najpiękniejszych mozartowskich arii doskonale komponują się tu z daniami wg oryginalnych receptur z czasów kompozytora.

Przebogaty program kulturalny – aż 4 000 pozycji każdego roku, w tym światowej renomy Festiwal Salzburski – rozsławia miasto jako kulturalną metropolię o globalnym znaczeniu.

Salzburg – perły miasta

Twierdza Hohensalzburg

Najpotężniejszą budowlą miasta jest, wznosząca się dostojnie ponad jego zabytkowym centrum, twierdza Hohensalzburg (Wysoki Salzburg). Początki istnienia obiektu sięgają XI wieku, czasów naznaczonych napiętymi stosunkami między papieżami i cesarzami niemieckimi. Pierwszy kasztel warowny w tym miejscu powstał na zlecenie arcybiskupa Gebharda w 1077 r., kolejni arcybiskupi stopniowo powiększali i umacniali zamek, ale największy wkład w jego rozbudowę włożył na początku XVI wieku Leonhard von Keutschach (1495-1519). Obecnie Hohensalzburg uchodzi on za największą zachowaną w całości fortecę w Europie Środkowej.

Twierdza jest obiektem muzealnym, jedną z największych atrakcji turystycznych Austrii. Warto tu zwiedzić wnętrza Wysokiego Zamku, kryjące piękne, gotyckie komnaty książęce oraz muzeum dokumentujące historię obiektu. Do twierdzy dostaniemy się pieszo wijącą się stromym zboczem góry drogą, bądź też szybciej i wygodniej naziemną kolejką linową uruchomioną w 1892 roku.

Na przestrzeni swojego długiego istnienia twierdza nie została nigdy przez nikogo zdobyta.

Od samego początku obiekt pełnił funkcję obronnę i był tymczasową rezydencją salzburskich książąt arcybiskupów. Nieco później mieścił koszary i więzienie. Najbardziej prominentny więzień – zdetronizowany arcybiskup Wolf Dietrich von Raitenau – spędził w tu pod kluczem pięć długich lat do samej śmierci w 1617 r., wtrącony do więzienia przez swojego kuzyna i następcę na salzburskim tronie, Markusa Sittikusa.

Forteca udostępniona jest turystom przez cały rok.W gotyckich wnętrzach Wysokiego Zamku mają miejsce koncerty muzyki klasycznej. Ponadto każdego roku odbywają się tu warsztaty artystyczne Międzynarodowej Akademii Letniej.

Dom Urodzenia Mozarta

Mozartowie zajmowali mieszkanie w domu przy Getreidegasse 9 od 1747 do 1773 roku. 27. stycznia 1756 roku przyszedł w nim na świat Wolfgang Amadeusz Mozart. Obecnie mieści się tam muzeum, w którym można obejrzeć m.in. dziecięce skrzypki Wolfganga, jego skrzypce koncertowe, klawikord, fortepian młoteczkowy, portrety i listy rodziny.

Pierwsze muzeum w Domu Narodzin Mozarta przy Getreidegasse Międzynarodowa Fundacja Mozarteum założyła 15. czerwca 1880 roku.

W części domu leżącej od strony pl. Uniwersyteckiego mieszkała niegdyś sąsiadka Mozartów – Babette von Moll – ciotka znanego, pochodzącego z Salzburga geologa i przyrodnika, Karola Ehremberta von Moll (1760 – 1838). W jej mieszkaniu, dzięki prywatnym darowiznom, urządzone zostało typowe mieszkanie z czasów Mozarta. Wystawione są w nim meble i przedmioty codziennego użytku. Część ekspozycji skupia się wokół trzech tematów: „Mozarta i Uniwersytetu Salzburskiego“, „Kontaktów Mozartów z salzburskimi rodzinami“ oraz „ „Muzyki kościelnej i kultu świętych“

Wystawa na drugim piętrze poświęcona jest „Mozartowi w teatrze“. Liczne dioramy, miniaturowe sceny, ilustrują historię recepcji oper mozartowskich. Modele scen pochodzących z czasów od XVIII do XX wieku pokazują różnorodność form interpretacyjnych. Na pierwszym piętrze od 1981 roku odbywają się różne wystawy tematyczne związane z Mozartem.

Dom Mozarta

Tutaj Mozart mieszkał od 1773 do 1780 roku. Ekspozycja pamiątek rodzinnych i przedmiotów związanych z życiem Mozartów oraz dziejami domu.

Pierwsza wzmianka o Domu Mozarta, zwanym również „Domem Tancmistrza“, pojawiła się w dokumencie z 1617 roku. Do 1685 roku były to dwa domy. Na mocy dekretu z 1711 roku właściciel budynku otrzymał pozwolenie na udzielanie w nim nauki tańca dla arystokracji.

W 1773 roku do mieszkania przy pl. Hannibala (dzisiaj Makartplatz wprowadzili się Mozartowie.

W przestrzennym mieszkaniu było wystarczająco dużo miejsca do organizowania spotkań towarzyskich dla przyjaciół i muzyków. Gościem Mozartów był m.in. Emanuel Schikaneder – aktor, dyrektor teatralny i librecista „Czarodziejskiego fletu“.

Wolfgang Amadeusz Mozart mieszkał tutaj do 1780 roku. Tu komponował symfonie, divertimenta, serenady, koncerty fortepianowe i skrzypcowe, koncert na fagot, arie, msze oraz inne utwory religijne. Tutaj powstało „Re pastore“ KV 208, tu Mozart rozpoczął prace nad „La finta gardiniera“ KV 196 i „Idomeneo“KV 366.

Siostra Wolfganga, Nannerl, mieszkała tu do czasu swego zamążpójścia (1784), a ojciec Leopold do samej śmierci (1787).

16. października 1944 roku dwie trzecie domu zostały zniszczone przez bombę lotniczą. Ówczesny właściciel sprzedał zbombardowaną część budynku firmie Assicurazioni Generali, która postawiła w tym miejscu biurowiec. Międzynarodowej Fundacji Mozarteum udało się kupić go w 1989 roku.

Zachowaną część budynku Międzynarodowa Fundacja Mozarteum nabyła już w 1955 roku i przeznaczyła ją do celów muzealnych. Budynek biurowca został rozebrany 2 maja 1994 roku, a 4 maja rozpoczęto rekonstrukcję domu według dawnych planów.

Salzburska katedra

Salzburska katedra jest nie tylko największą, lecz i najważniejszą budowlą sakralną miasta, gdyż stanowi jego centrum duchowe. Stoi na szerokiej, otwartej przestrzeni, górując nad Starym Miastem, a jej potężną kopułę i monumentalną sylwetkę widać zewsząd. Obecna wczesnobarokowa katedra jest trzecią z kolei, a jej dzieje związane są nierozłącznie z istotą i siłą suwerennego księstwa kościelnego, jakim przez długie wieki był Salzburg. Wielokrotnie trawiona przez pożary, niszczona do nagich fundamentów, była za każdym razem odbudowywana, rozbudowywana i dopasowywana do kanonów mody danej epoki. Po dziś dzień świadczy o potędze i wpływach zasiadających na salzburskim tronie książąt arcybiskupów.

Pierwszą katedrę wzniósł w sercu dawnego rzymskiego miasta Juvavum w latach 767 – 774 biskup Wirgiliusz. Poświęcono ją 24. września 774 r., a jej patronami zostali św. Piotr i św. Rupert. Kiedy w czasach walk Welfów i Hohenstaufów sprzymierzeńcy Fryderyka Barbarossy, hrabiowie von Plain podpalili miasto, ofiarą pożogi padła również katedra. Dziesięć lat później odbudował ją arcybiskup Konrad III von Wittelsbach, nadając jej jeszcze wspanialszy wygląd. Uchodziła wówczas za najpotężniejszą romańską bazylikę na północ od Alp, prześcigając wielkością nawet katedrę cesarską w Speyer.

400 lat później, 11. grudnia 1598 r. wybuchł kolejny pożar, który zniszczył obszerne części świątyni. Panujący wówczas arcybiskup, Wolf Dietrich von Raitenau uznał to za doskonałą okazję do rozebrania katedry i przygotownia planów pod budowę nowej, jeszcze bardziej reprezentacyjnej. Mieszkańcy miasta byli oburzeni brakiem pietyzmu i bezwzględną brutalnością, z jaką niszczono cenne wyposażenie wnętrza oraz nagrobki i groby arcybiskupów. Z ziemią zrównano również otaczający świątynię cmentarz, wywożąc szczątki zmarłych wraz z gruzem. Wolfowi Dietrichowi nie było dane zrealizowanie nowego planu budowy. Podobnie jak liczne inne jego przedsięwzięcia budowlane na terenie miasta, również i to zostało niespodziewanie wstrzymane po ujęciu metropolity w wyniku zbrojnego sporu o handel solą z sąsiednią Bawarią i uwięzieniu go w twierdzy Hohensalzburg. Jego następca, Markus Sittikus von Hohenems zaniechał koncepcji poprzednika i kazał przygotować nowe plany swojemu nadwornemu architektowi, Santino Solariemu. W ten sposób powstała pierwsza poza terenem Włoch świątynia wczesnobarokowa. Uroczystego poświęcenia dokonał 25 września 1628 r kolejny arcybiskup, Paris Lodron w czasach czyniącej w Europie olbrzmie spustoszenie wojny trzydziestoletniej. Paris Lodron okazał się doskonałym dyplomatą, który potrafił zachować neutralność, uchronić swoje księstwo przed wojennymi spustoszeniami, a jednocześnie umocnić je na wypadek działań wojennych. Trwające osiem dni uroczystości poświęcenia katedry były największymi, jakie mieszkańcy Salzburga kiedykolwiek przeżyli. W wyniku wojen napoleońskich miała miejsce sekularyzacja księstwa. Trwająca długie stulecia hegemonia salzburskich książąt arcybiskupów zakończyła się w momencie zdetronizowania przez Napoleona arcybiskupa Hieronima von Colloredo i powołania na jego miejsce księcia toskańskiego z rodu Habsburgów, Ferdynanda III.

Podczas nalotów bombowych, jesienią 1944 r. zniszczeniu uległa kopuła katedry i znaczna część prezbiterium. Odbudowa i rekonstrukcja wnętrza trwały 14 lat i zakończyły się w 1959 r. uroczystym poświęceniem świątyni, która odzyskała dawną świetność. Ponad trzema arkadami prowadzącymi do katedry widnieją trzy daty – 774, 1628 i 1959 – upamiętniające trzy uroczystości jej poświęcenia. Wejście flankują cztery monumentalne rzeźby: świętych Piotra i Pawła, z kluczami i mieczem, oraz patronów landu, świętych Ruperta i Wirgiliusza – z beczułką soli i modelem kościoła. W środkowym polu szczytu widnieją dwa herby upamiętniające dwóch budowniczych barokowej katedry, Markusa Sittikusa i Parisa Lodrona.

Wnętrze kościoła kryje wiele cennych zabytków, wśród których najstarszym jest średniowieczna chrzcielnica, miejsce chrztu m.in. W.A. Mozarta. Warto też obejrzeć barokowe organy główne, otoczone anielskim chórem i ozdobione figurami świętych Ruperta i Wirgiliusza oraz bramy wejściowe wykonane z brązu przez G. Manzú, E. Mataré i T. Schneider-Manzell. Pełniący funkcję koncertmistrza i nadwornego organisty W. A. Mozart stworzył dla salzburskiej katedry wiele nieśmiertelnych dzieł sakralnych.

Plac Katedralny jest integralną częścią świątyni i tworzy jej dziedziniec. Oddzielają go od innych rozległych placów dzielnicy rezydencjalnej wysokie arkadowe loggie, wzniesione w 1660 r. przez Giovanniego Antonio Dario na zlecenie arcybiskupa Guidobalda Thuna. Środek placu zajmuje statua Matki Boskiej wykonana w latach 1766 – 1771 przez salzburskich rzeźbiarzy, Wolfganga i Johanna B. Hagenauerów.

Pałac i ogrody wodne Hellbrunn

W 1612 roku, tuż po przejęciu rządów w Salzburgu, książę arcybiskup Markus Sittikus zlecił swojemu nadwornemu architektowi, Santino Solariemu, budowę podmiejskiej rezydencji. Na miejsce wybrał sobie tryskające dziesiątkami krystalicznie czystych źródeł podnóże Góry Hellbruńskiej. Pałac miał być wzorowany na modnych wówczas we Włoszech podmiejskich willach określanych mianem „villa suburbana”. Pałac powstał w stosunkowo krótkim czasie – budowę rozpoczęto w 1610 roku, a książę ujrzał ją całkowicie ukończoną już dwa Iata później. Salzburska budowla w niczym nie ustępowała swoim południowym wzorcom, a wręcz prześcigała je w pomysłowości i finezyjności rozwiązań architektonicznych. Kolejne epoki nie zmieniły jej pierwotnego stylu, tak że do dziś stanowi prawdziwą perłę architektury, najwspanialszy renesansowy pałac letni na północ od Alp. Przylega doń unikatowy ogród wodny ze zmyślnymi wodotryskami, mitycznymi grotami i rzeźbami greckich bogów i herosów. Całość otacza rozległy park angielski.

Prawdopodobnie to właśnie woda skierowała uwagę arcybiskupa na to miejsce, gdyż jest ona integralnym elementem całego zespołu pałacowo-parkowego. Rozliczne źródła na Górze Hellbruńskiej przydają mu ducha zabawy i radości. Ukryte w cieniu drzew i zarośli fontanny i wodotryski już od blisko 400 lat oblewają wodą w najmniej spodziewanym momencie przechadzających się ogrodowymi alejkami turystów.

Ogród był niegdyś miejscem rozrywki arcybiskupa i jego gości. Dzisiaj tajemnicze groty , automaty wodne, figurki poruszane siłą wody oraz ukryte starannie przed naszym wzrokiem wodotryski w niezmienionej formie bawią turystów z całego świata. Niezmienna pozostała gra świateł i cieni oraz przeplatające się ze sobą momenty grozy i wesołości, wynik pomysłowości budowniczych. Pałac Hellbrunn nigdy nie był przeznaczony na książęcą rezydencję. Miał być raczej miejscem towarzyskich spotkań elit społecznych, wystawnych przyjęć oraz imprez kulturalnych.

Wokół kompleksu pałacowego roztacza się rozległy park – geometryczny parter wodny z sadzawkami przechodzący od wschodu w naturalny krajobraz. Dzisiejszy wygląd nadał mu w 1730 r. nadworny architekt ogrodowy, Franz Anton Danreiter. Rzeźby bogów i herosów greckich w tej części Hellbrunn pochodzą z początku XVII wieku.

W dawnym kamieniołomie na zboczu Góry Hellbruńskiej Markus Sittikus polecił urządzić scenę na wolnym powietrzu, tzw. Kamienny Teatr. Jest to najstarszy tego typu teatr w nowożytnej Europie.

Nieco poniżej Kamiennego Teatru, w dobrze wyeksponowanym miejscu na górze, leży pałacyk myśliwski Walsems z 1615 r., znany powszechnie pod nazwą Monatsschlössl („zameczek jednego miesiąca“). Tradycja głosi, że został on wybudowany w ciągu niespełna kilku tygodni w wyniku zakładu między Markusem Sittikusem a arcyksięciem austriackim Maksymilianem. Obecnie mieści się w nim filia etnograficzna Salzburskiego Muzeum Carolino Augusteum, ukazująca w przekroju salzburską sztukę ludową, m.in. alpejskie zwyczaje i obyczaje, wierzenia i medycynę ludową, kulturę mieszkalną oraz regionalne stroje ludowe.

Dawniej do Hellbrunn przyjeżdżało się w ciepłe, słoneczne dni na jednodniowe wycieczki, polowania lub wystawne przyjęcia. Dzisiaj odbywają się tu seminaria, sympozja oraz różnego rodzaju imprezy kulturalne, przyciągające publiczność z różnych zakątków świata – zgodnie z intencją założycieli pałacu i ogrodów.

Salzburg Museum – Nowa Rezydencja

Latem 2007 r. Salzburg Museum mogło wreszcie zaprezentować swoje eksponaty w odrestaurowanych wnętrzach zabytkowej Nowej Rezydencji przy pl. Mozarta. Przeprowadzka do nowego budynku była okazją do stworzenia zupełnie nowej koncepcji muzealnej. Pod jednym dachem obejrzymy dziś tutaj cenne eksponaty związane z historią Salzburga, ciekawe wystawy tematyczne, okresowe wystawy specjalne, a także interesujące instalacje z wykorzystaniem nowoczesnej techniki multimedialnej. Twórcy ekspozycji udowodnili, że nowoczesne muzeum może z powodzeniem łączyć walory edukacyjno-informacyjne z aspektem rozrywkowym. Za to właśnie wyróżnione zostało Austriacką Nagrodą Muzealną.

Osobistości Salzburga

Wizerunek miasta i landu kształtowali przez długie wieki nie tylko rządzący tu niepodzielnie książęta arcybiskupi, ale i inne znamienite osoby, które los związał z tym miejscem. Reprezentują one kręgi naukowe i artystyczne – są wśród nich wybitni kompozytorzy, architekci, pisarze, mistrzowie fotografii i twórcy ludowi – a także warstwy rzemieślnicze, robotnicze i mieszczańskie. Wystawy zainstalowane na pierwszym piętrze muzeum poświęcone są życiu i twórczości wspomnianych osób.

Mit Salzburga

Stała ekspozycja na drugim piętrze Nowej Rezydencji, w reprezentacyjnych komnatach książęcych, poświęcona jest historyczno-kulturalnym dziejom miasta i landu od czasów nowożytnych do chwili obecnej. Wachlarz tematyczny rozpina się od suwerennego księstwa kościelnego, poprzez wielkich malarzy epoki romantyzmu, którzy utwalili na płótnie piękno salzburskich pejzaży, po zagadnienia współczesne.

Skarbiec archeologiczny i średniowiecze: Najcenniejsze eksponaty z kolekcji oddziału archeologicznego i średniowiecznego, jak np. dzban celtycki, hełm z epoki brązu czy gotycki ołtarz skrzydłowy dłuta mistrza „Virgo inter Virgines“ wystawione są w Sali Lustrzanej na drugim piętrze.

W podziemnym przejściu łączącym Salzburg Museum i Panorama Museum, w tzw. Panorama Passage, obejrzymy znaleziska archeologiczne odkryte podczas najnowszych prac wykopaliskowych w Nowej Rezydencji. Jest wśród nich pozostałość muru z czasów rzymskich z zachowanymi malowidłami. Zaprezentowane tu modele miasta, obiekty rzemiosła artystycznego oraz informacje historyczne umożliwiają podróż w czasie przez fascynujące dzieje Salzburga – od czasów rzymskich do chwili obecnej.

Pod dziedzińcem Nowej Rezydencji leży wielofunkcyjna Hala Artystyczna – dwuczęściowa sala wystawowa o powierzchni 500 m², z ciągłym oświetleniem sufitowym. W niej prezentowane są każdego roku trzy wielkie wystawy specjalne.

Salzburskie muzeum sztuki nowoczesnej

MdM Salzburg – jedno muzeum w dwóch budynkach

Salzburskie Muzeum Sztuki Nowoczesnej zajmuje wnętrza dwóch budynków zlokalizowanych w dwóch różnych, niezwykłych miejscach.

W sercu zabytkowej starówki:

Rupertinum, czyli barokowa architektura kryjąca nowoczesne koncepcje artystyczne

Wysoko ponad dachami miasta:

MdM Mönchsberg, czyli sztuka nowoczesna w nowoczesnej oprawie

Oba należące do MdM Salzburg budynki dysponują 3000 m kw. powierzchni wystawowej łącznie. Mają tu miejsce ekspozycje tematyczne i monograficzne sztuki XX i XXI wieku oraz okazjonalnie wystawy dzieł mistrzów grafiki i fotografii. W ciągu ostatnich kilku lat muzeum zaprezentowało prace wielu uznanych międzynarodowych artystów, wśród których byli: Ernst Haas, George Condo, Fernand Léger, Gerhard Richter, Shirin Neshat, Erwin Wurm, William Kentridge, Markus Raetz, Helmut Newton, Stephan Balkenhol, Anselm Kiefer, Max Ernst, Hiroshi Sugimoto, Jean DuBuffet, EVA & ADELE, Christoph Schlingensief, Rebecca Horn, Nobuyoshi Araki i inni.

W budynkach MdM Salzburg mieści sią również Austriacka Galeria Fotografii,w której posiadniu znajduje się obecnie blisko 17.000 eksponatów.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej Mönchsberg

Sześćdziesiąt metrów ponad dachami Starego Miasta, niemalże na skraju otaczającej zabytkowe centrum stromej ściany góry Mönchsberg, wznosi się majestatycznie wybudowane w 2004 roku MdM Mönchsberg.

Międzynarodowy konkurs na projekt nowego budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej ogłoszony został w 1998 roku. Spośród 145 propozycji jedenastoosobowe jury z przewodniczącym Luigim Snozzi ze Szwajcarii wybrało projekt monachijskiego zespołu architektów Friedrich Hoff Zwink. O wyborze zadecydowało uwzględnienie w projekcie sąsiedztwa charakterystycznej dla miasta wieży ciśnień z XIX wieku – oszklona klatka schodowa muzeum otwiera widok na ten zabytkowy obiekt. Budowa muzeum trwała trzy i pół roku, a dziś jego cztery piętra oferują przestrzeń wystawową, dającą się rozmaicie przekształcać dla potrzeb najróżniejszych ekspozycji.

Fasada muzeum pokryta jest w całości wydobywanym pod Salzburgiem białym marmurem z widocznymi pionowymi fugami. Materiał ten służy z jednej strony ocieplaniu budynku, z drugiej zaś jego zastosowanie ma znaczenie symboliczne. Jest niejako hołdem złożonym miastu i jego największemu synowi. Wyżłobione w ścianie rytmicznie ułożone szczeliny odpowiadają nutom arii z opery Mozarta ‚Don Giovanni’. System ten opracowany został przez specjalny program komputerowy.

Budynek dysponuje 2300 m kw. dającej się dowolnie aranżować powierzchni wystawowej, a jego wnętrza stanowią odpowiadającą nowoczesnym nurtom artystycznym, prostą oprawę dla wystaw sztuki XX i XXI wieku, uwzględniając wielość jej form i zróżnicowane wymogi.

Muzeum Historii Naturalnej

Szczególną popularnością wśród dzieci i dorosłych cieszy się akwarium, zaliczane do najpiękniejszych w Europie Środkowej. Blisko 40 basenów, największy o pojemności 10.000 litrów, odsłania przed zwiedzającymi fascynujące tajemnice podwodnego świata. Bogactwo barw ryb tropikalnych, obserwowanie z bliska mieszkańców Morza Śródziemnego, ryb Amazonii lub ryb zamieszkujących rodzime akweny zamieniają odwiedziny w muzeum w emocjonującą przygodę. Ponadto w każdy poniedziałek o 10.30 można się przyglądać karmieniu rekinów.

Pierwsze piętro muzeum prezentuje kolekcję żywych płazów i gadów. W 56 terrariach mieszka tu blisko 200 egzotycznych okazów tych zwierząt z różnych rejonów świata. Obok zamieszkujących nasze szerokości geograficzne żmij zobaczymy piękne jadowite węże, żółwie wodne i lądowe, jaszczurki, żaby oraz aligatory.

Jedna z sal wystawowych prezentuje: przestrzeń kosmiczną, oryginalnej wielkości dioramę ze sceną lądowania astronauty na Księżycu, zamknięte w olbrzymiej kapsule kosmiczne miasto przyszłości, system planetarny, budowę uniwersum oraz wierną kopię statku kosmicznego Mercury, w którym Amerykanie w latach 60-tych podejmowali pierwsze loty w kosmos.

Najnowszy projekt muzealny nosi nazwę Science Center i oddaje do dyspozycji zwiedzających 80 stacji badawczych i laboratoriów umieszczonych na trzech piętrach budynku. Goście w każdym wieku mają tu możliwość samodzielnego przeprowadzania rozmaitych eksperymentów. Wprawiając w ruch turbiny, własnoręcznie wytwarzamy prąd elektryczny. Wchodząc do specjalnie skonstruowanych skrzypiec, nie tylko słyszymy, ale także czujemy muzykę. Badania i eksperymenty dają nam odpowiedzi na wiele pytań, m.in.: „Dlaczego cement i kawę wykorzystujemy w postaci proszku?“, „W jaki sposób dźwięk dociera do naszego ucha?“ i „Jakie ruchy wykonuje nasz szkielet podczas jazdy na rowerze?“. Działy poświęcone technice, naukom przyrodniczym oraz ludzkiemu organizmowi zapewniają wszystkim emocjonującą, interaktywną przygodę oraz pozwalają zdobywać wiedzę przez zabawę.

W kolejnych salach mieszczą się wystawy poświęcone m.in.: minerałom, geologii, ssakom zamieszkującym Europę, ptakom, zwierzętom epoki lodowcowej, Ameryki, Afryki, Australii i Azji, a także człowiekowi i jego zwierzętom domowym. Oprócz ekspozycji stałych odbywają się tu zmieniające się wystawy specjalne. Dla dzieci i młodzieży urządzono biologiczne laboratorium badawcze. Na przerwę w zwiedzaniu i przekąskę zaprasza kawiarnia i restauracja tarasowa.

Galeria w Salzburskiej Rezydencji

Na drugim piętrze dawnej siedziby salzburskich książąt arcybiskupów mieści się obecnie galeria obrazów, obejmująca znaczące dzieła malarstwa europejskiego z okresu od XVI do XIX wieku. Wystawiane tu eksponaty Zbiorów Krajowych doskonale harmonizują z historycznymi wnętrzami pałacu oraz barokowym charakterem starówki.

Do najcenniejszych kolekcji należą dzieła malarstwa holenderskiego z XVII wieku, obrazy mistrzów włoskich, francuskich i austriackich okresu baroku oraz obrazy malarzy austriackich z XIX wieku. Stanowią one zasadniczy zrąb wystawy.

Stałą ekspozycję uzupełniają wystawy okresowe poświęcone rozmaitym zagadnieniom, najczęściej w formie ciekawej konfrontacji malarstwa dawnego z pracami współczesnych artystów.

Zoo w Salzburgu

U stóp zachodniego zbocza Góry Hellbruńskiej leży ogród zoologiczny, gdzie hoduje się rozmaite gatunki zwierząt zarówno rodzimych, jak egzotycznych. Celem i zarazem wizytówką placówki jest ukazanie zwierząt w otoczeniu zbliżonym do ich naturalnego środowiska. Rozległe wybiegi utrzymane są w możliwie najbardziej naturalnej postaci i wkomponowane harmonijnie w otaczający zoo pejzaż naturalny. Terytorium ogrodu podzielone jest na specyficzne obszary krajobrazowe, gdzie umieszczono różne zwierzęta zamieszkujące na wolności te same szerokości geograficzne.

Na przykład obszary „afrykańskiej sawanny” zamieszkują tu nosorożce białe (szerokopyskie), antylopy i perlice. W innej części ogrodu spotykamy faunę typową dla Ameryki, w jeszcze innej – zwierzęta występujące na terenach Euroazji: niedźwiedzie,rysie, kozice, świstaki i wydry. Park pełni funkcję edukacyjną i rekreacyjną dla dzieci i dorosłych, zapraszając wszystkich na długą i pełną emocji wyprawę do bardzo odległych rejonów świata

UNESCO – Światowe Dziedzictwo Kultury

1. stycznia 1997 roku dwa znaczące miejsca Austrii zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO: Salzburska Starówka oraz Pałac Schönbrunn. W 1972 roku w ramach UNESCO została zawarta umowa o ochronie najbardziej wartościowych dóbr kultury i przyrody na świecie, do której przystąpiły z biegiem lat 143 państwa.

Konwencja Światowego Dziedzictwa, którą Austria ratyfikowała dopiero w 1993 roku, stawia sobie za cel ochronę dóbr kultury i pomników przyrody, a w przypadku zagrożenia – organizowanie skutecznej pomocy. Jest to zadaniem międzynarodowej wspólnoty państw. Wiele niezwykłych rzeczy, które na przestrzeni tysiącleci stworzyła natura i ludzka ręka, bezpowrotnie zginęło. Naturalne żywioły oraz, jeszcze częściej, bezmyślne ludzkie działanie odebrały przyszłym generacjom szansę podziwiania wielu wyjątkowych pomników przyrody i cennych zabytków kulturalnych.

Lista Światowego Dziedzictwa liczy obecnie ponad 700 miejsc w 124 krajach na całym świecie. Znalezienie się na niej oznacza dla każdego dziedzictwa kulturalnego szczególną ochronę. „Monumenta semper sunt servanda“ – światowe dziedzictwo kultury i przyrody musi zostać zachowane. Dla Salzburga jest to wysokie wyróżnienie i wyraz uznania dla konsekwentnej polityki zachowania historycznej Starówki.