Karkonoski kurort – Szklarska Poręba

Historia Szklarskiej Poręby związana jest ściśle z rozwojem hutnictwa szkła, z poszukiwaniami szlachetnych kamieni i kruszców, a od połowy XIX w z turystyką.

Pod koniec XIII w. tereny dzisiejszej Szklarskiej Poręby zostały kupione przez zakon Joannitów z Cieplic w celu poszukiwania złota i szlachetnych kamieni. W połowie XIV w. powstała pierwsza huta szkła. Późniejszym właścicielem terenów oraz inicjatorem powstania kolejnych hut była rodzina Schaffgotschów, której majątek obejmował obszar gór i przedgórza. W tym czasie Karkonosze były penetrowane przez poszukiwaczy skarbów ziemi , przybyłych tu z zachodniej Europy zwanych Walończykami. Ślady po ich obecności pozostałe do dnia dzisiejszego to sztolnie, wyrobiska, szyby a także tajemne znaki ryte na skałach, które świadczą również o bogactwie mineralnym tych terenów.

Rozwój hutnictwa szkła wiązał się z intensywnym wyrębem lasów. Za potrzebnym do wytopu szkła drewnem huty „wędrowały” wzdłuż dolin potoków w głąb gór, a wraz z nimi osady hutników, drwali i kurzaków. Z „wędrującymi hutami szkła” wiąże się nazwa Szklarska Poręba, gdyż na szklarskich porębach powstawały osady pasterskie, które dały początek dzisiejszemu miastu. Nazwa została ustalona przez Instytut Śląski w 1946 r. i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Ziem Odzyskanych nr 5. Kolejne huty szkła powstawały w latach – 1575r. nad Czeską Strugą, w 1617r. w Białej Dolinie, w 1754r. w osadzie Orle oraz w 1842r. w dolinie rzeki Kamiennej istniejąca do dziś huta pierwotnie „Józefina” , po 1945 r. „Julia”. Przez kilkaset lat hutnictwo szkła było wiodąca dziedziną tutejszej gospodarki. Duży wpływ na historię Szklarskiej Poręby miało przybycie na jej tereny w 1578 r. grupy czeskich protestantów – emigrantów religijnych, którym na osadnictwo po śląskiej stronie gór zezwolił znany z tolerancji religijnej hrabia Schaffgotsch, w ten sposób powstała osada Marysin u stóp Szrenicy. Z grupy czeskich emigrantów szczególnie chwalebnie na kartach historii regionu zapisali się laboranci, znawcy medycyny naturalnej, produkujący słynne ziołowe specyfiki. Na przestrzeni XVII-XVIII w powstawały kolejne osiedla i tak na początku XIX w. Szklarska Poręba stała się jedną z największych wsi sudeckich. Składało się na nią 26 osad i przysiółków z 336 domami, dwoma kościołami (katolickim i ewangelickim), czterema szkołami, dwoma hutami i szesnastoma szlifierniami szkła, trzema młynami i tartakiem. Głównym źródłem dochodu miejscowej ludności była praca w lesie (drwale i kurzacy), wytop szkła (hutnicy) oraz uprawa ziemi i pasterstwo. To właśnie budy pasterskie na wysokogórskich halach dały początek dzisiejszym schroniskom górskim.

Od połowy XIX w. zaczęła intensywnie rozwijać się turystyka. Chęć poznania i osobistego doświadczenia uroków górskich wędrówek, a przede wszystkim piękno okolicy spowodowały, że Szklarska Poręba stała się bardzo znaną stacją klimatyczną i turystyczną Dolnego Śląska. Przełomem było wybudowanie drogi z Piechowic przez Przełęcz Szklarską do Harrachova w 1847r. oraz linii kolejowej z Jeleniej Góry do Tanvaldu w 1902 r. Od tego momentu Szklarska Poręba, rozwijając swoją funkcję turystyczną ugruntowała swoją pozycję, jako znane centrum turystyki i sportów zimowych. Kolejnym, ważnym dla rozwoju turystyki wydarzeniem było wybudowanie w 1962 r. Kolei Linowej „Szrenica” (wyciąg krzesełkowy).

Pod koniec XIX w. wieść o uroku miejscowości i pięknie okolicy spowodowała napływ do Szklarskiej Poręby artystów – pisarzy, poetów, malarzy i rzeźbiarzy. Tak powstała swoista kolonia artystyczna, której tradycje kontynuują artyści współcześni.

Po 1945 roku większość bazy noclegowej Szklarskiej Poręby przeszła na własność Funduszu Wczasów Pracowniczych i Szklarska Poręba stała się jedną z najbardziej znanych miejscowości wypoczynkowych w Polsce.

Prawa miejskie uzyskała Szklarska Poręba w 1959r.

Dlaczego warto odwiedzić Szklarską Porębę?

Szklarska Poręba położona na skraju dwóch pasm Sudetów Zachodnich: Karkonoszy i Gór Izerskich to wymarzone miejsce do uprawiania aktywnego wypoczynku zarówno dla całych rodzin jak i dla sportowców.

Choć nie bez powodu kojarzona jest z bardzo popularnymi w naszym kraju sportami zimowymi jak: narciarstwo zjazdowe i narciarstwo biegowe, oferuje również wiele możliwości uprawiania sportów mniej znanych, choć zdobywających coraz większe grono miłośników

Stoki górującej nad miastem Szrenicy, jednego z najwyższych szczytów Karkonoszy, to fantastyczne miejsce do uprawiania skituringu.

Na zróżnicowanych  pod względem trudności trasach jeździć można na nartach czy snowboardzie nawet do kwietnia. W 2010 roku  oddana do użytku została nowa kolejka linowa „Karkonosze Express”. Ta „sześcioosobowa kanapa” to najdłuższy i najnowocześniejszy tego typu wyciąg w Polsce. Wwozi narciarzy na szczyt w 8 i  pół minuty.

Góry Izerskie znane są wszystkim miłośnikom narciarstwa klasycznego. To tu od 35 lat odbywa się Bieg Piastów -  najstarsza i największa masowa impreza w Polsce.  To tu co roku Stowarzyszenie Bieg Piastów przygotowuje i utrzymuje  100 km tras biegowych. A dzięki niezwykłemu mikroklimatowi pokrywa śnieżna utrzymuje się w  Jakuszycach od jesieni do wiosny. Trenują tu olimpijczycy z Polski i Czech. Jakuszyckie trasy poleca m.in. Justyna Kowalczyk. Tereny te doceniła Międzynarodowa Federacja Narciarska , która przyznała Szklarskiej Porębie prawa organizacji Pucharu Świata w narciarstwie biegowym w 2012 roku.

Do Szklarskiej Poręby – Jakuszyc co roku przyjeżdżają  sportowcy, którzy zamiłowanie do wysiłku fizycznego połączyli z miłością do zwierząt. A właściwie do ich szczególnej odmiany – psów zaprzęgowych. Szklarska Poręba jako jedno z nielicznych polskich miast posiada bowiem doskonałe warunki do uprawiania tego wspaniałego sportu – jazdy psimi zaprzęgami.

Topniejące śniegi odkrywają wielki potencjał Szklarskiej Poręby jako miejsca do zdrowego, aktywnego wypoczynku od wiosny do późnej jesieni. Wielu kojarzy nasze miasto z Rowerową Stolicą Polski. Jest tu ponad 400 km tras rowerowych o różnym stopniu trudności. Przygotowanych zarówno dla najmłodszych jak i dla wyczynowców. Co roku odbywa się u nas największa impreza rowerowa w Polsce – Bike Action Festiwal .

Szklarska Poręba i jej okolice znana jest również wszystkim miłośnikom wspinaczki skałkowej. Liczne twory geologiczne o ciekawych kształtach to dla nich duże wyzwanie.

Szklarska Poręba to miejsce, które można odkrywać na wiele sposobów. Coraz częściej na licznych górskich szlakach spotkać można turystów wędrujących z kijami. Nordic walking zdobywa coraz szersze grono zwolenników. Jest to świetna forma aktywnego wypoczynku dla każdego, niezależnie od wieku,  kondycji czy tuszy. A trasy wokół Szklarskiej Poręby to wymarzone tereny do uprawiania tego sportu.

Dla tych, którzy chcą  spojrzeć na turystykę z trochę innej perspektywy, stworzono szlaki tematyczne. Wędrując nimi, oprócz zapewnienia sobie zdrowego ruchu, dowiedzieć się można wielu interesujących faktów dotyczących Karkonoszy.

Jednym z najbardziej lubianych (zwłaszcza przez dzieci) szlaków jest nagradzany „Magiczny Szlak Ducha Gór” – gra terenowa, szlak turystyczny, zabawa, historia i przyroda w jednym. Po naszych terenach wędrować można również Szlakiem Walońskim prowadzącym w miejsca, których historia sięga czasami średniowiecza.

Polecamy wypoczynek w Szklarskiej Porębie! Alpejski klimat pozwala na regencję sił. Karkonosze i Izery, góry na styku których leży nasze miasto, to unikatowa w Europie przyroda i niepowtarzalne krajobrazy. W tej scenerii możliwe są różne formy aktywnego wypoczynku.

źródło: www.szklarskaporeba.pl