Kielce – lasy, wiedźmy i Andy Warhol

Polakom słowo Kielce kojarzy się trójznacznie: że scyzoryki, że Liroy i że – ujmijmy to łagodniej – wieje… Tymczasem region świętokrzyski wraz ze swoją stolicą ma do zaoferowania znacznie więcej, niż tylko „Scooby Do’ ya” i zawieruchy, zrywającej czapki z głów.

Historia

O powstaniu Kielc opowiada legenda z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego na czele. A było to tak: ponad 900 lat temu, w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, znajdowały się mroczne, gęste lasy. Było w nich mnóstwo zwierzyny, nic więc dziwnego, że przyciągnęły Mieszka – myśliwego z krwi i kości. W trakcie polowania syn Bogusława zgubił się. Wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, że został zaatakowany przez zbójców, którzy usiłowali wlać mu truciznę do ust. Biedny Mieszko tracił już siły, kiedy nagle objawił mu się św. Wojciech. Zjawa zakreśliła pastorałem na ziemi kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Po przebudzeniu Mieszko ujrzał źródło płynące tuż obok. Wziął to za dobry omen i napił się źródlanej wody, która od razu postawiła go na nogi i pozwoliła odnaleźć zgubiony wcześniej orszak. Odjeżdżając z polany, Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Młody myśliwy postanowił, że na polanie wybuduje gród z kościołem. Jak pomyślał, tak zrobił i wkrótce w sercu puszczy stanęła osada z kościołem p.w. św. Wojciecha. Strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kielce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów.

Po raz pierwszy mianem civitas (miasto) określono Kielce w 1359 roku. Pod koniec XV wieku Fryderyk Jagiellończyk nadał Kielcom herb, przedstawiający złotą koronę na czerwonym tle, a pod nią złotymi literami wypisany skrót CK, od łacińskiego „Civitas Kielcensis” (obywatelstwo kieleckie).

Duże zniszczenia przyniosła Kielcom wojna polsko – rosyjska, a potem powstanie kościuszkowskie. W 1794 r. w Kielcach przebywał Tadeusz Kościuszko, który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami. Na skutek trzeciego rozbioru Polski Kielce dostały się pod zabór austriacki, wchodząc w skład Galicji Zachodniej.

Z początkiem XIX wieku, dzięki staraniom Stanisława Staszica, powstała w Kielcach pierwsza w Polsce politechnika – Szkoła Akademiczno – Górnicza.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej do Kielc wkroczyła Kompania Kadrowa Strzelców J. Piłsudskiego, a we wrześniu 1914 roku odbyło się tu zaprzysiężenie I Pułku Legionów Polskich.

W latach 30-tych XX wieku, w ramach budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego na Kielecczyźnie, rozbudowano zakłady zbrojeniowe i garnizon wojskowy, w którym obecnie mieści się, jedyne w Polsce, Wojskowe Centrum Szkolenia dla potrzeb Sił Pokojowych ONZ.

Kielce zdobyły złą sławę w czasie II wojny światowej na skutek pogromu żydowskiego, kiedy to w wyniku pogłosek o porwaniu przez Żydów chłopca narodowości polskiej, tłum zgromadzony przed siedzibą przedstawicielstwa Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, zamordował 42 ocalałych z Holocaustu mieszkańców kamienicy.

Obecnie Kielce – położone w sercu Gór Świętokrzyskich – stanowią gospodarcze i turystyczne centrum województwa świętokrzyskiego. Na terenie Kielc znajduje się aż pięć rezerwatów przyrody. Miasto słynie też z Targów Kielce, na których organizuje się blisko 30 ekspozycji branżowych rocznie. Targi, połączone z konferencjami naukowymi i pokazami, przyciągają przedsiębiorców z całego świata.

Atrakcje turystyczne

Większość atrakcji turystycznych Kielc znajduje się w centrum miasta. Zwiedzanie proponuję zacząć od Pałacu Biskupów Krakowskich, wzniesionego w latach 1637-1644 z polecenia biskupa krakowskiego J. Zadzika. Autorem projektu był prawdopodobnie włoski architekt Tomasz Poncino. W Pałacu Biskupów zobaczymy Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz obrazy wybitnych malarzy polskich, m. in. Malczewskiego, Poznańskiej, Szermentowskiego, Grotgerra czy Wyspiańskiego.

Wielbiciele natury mogą spod Pałacu Biskupów udać się w kierunku Kieleckiego Parku Miejskiego im. Stanisława Staszica bądź Kadzielni – rezerwatu przyrody nieożywionej. Ci, którzy wybiorą Kadzielnię mają szansę na bliskie spotkanie z nockiem dużym, gackiem szarym, a także mopkiem czy mroczkiem późnym (i bynajmniej nie chodzi tu o jednego ze sławnych braci Mroczków). Tak, tak, w 26-ciu jaskiniach Kadzielni nietoperzy nie brakuje. Kto odwiedzi Kielce latem, powinien udać się na Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej, który odbywa się właśnie na Kadzielni, w amfiteatrze dla pięciu tysięcy osób.

Komu mało atrakcji przyrodniczych, ten z Kadzielni udaje się w kierunku jednego z najstarszych w Polsce parków miejskich. Idąc skwerem Szarych Szeregów podziwia popiersia wybitnych twórców z całego świata, m. in. Andy’ego Warhola, Jimiego Hendrixa czy Witkacego. Przechadzając się parkiem warto też zajrzeć do ptaszarni, w której mieszkają iście szlacheckie ptaszyska: pawie, bażanty, kuropatwy i przepiórki.

Będąc w Kielcach, nie można nie zajrzeć również do Muzeum Zabawek i Zabawy, które jest największym i najstarszym muzeum zabawek w Polsce. Znajdziemy tam lalki z całego świata, marionetki teatralne, modele samochodów i wiele, wiele innych. Legoland się nie umywa!

Kielce i okolice to kopalnia ciekawych miejsc. Dla tych, którzy zabawią w mieście dłużej, proponuję wybrać się na Stary Cmentarz (szczególnie w Święto Zmarłych, wieczorem – niesamowity klimat), do Muzeum Pamięci Narodowej (niegdyś więzienia), a także na wzgórze Karczówka, skąd roztacza się wspaniały widok na całe miasto. Okolice Kielc to także źródło atrakcji – w szczególności polecam wspinaczkę na Łysicę – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich, na którym ponoć do tej pory odbywają się zloty czarownic oraz wycieczkę do zamku w Chęcinach (tam dla odmiany straszy Biała Dama).