Góra Spokoju

Wewnątrz średniowiecznych murów ukrywa się miasto, które dawniej było niepokonaną twierdzą krzyżacką – Strzelce Krajeńskie. Nie zdobył go nawet Władysław Łokietek w czasie wyprawy na Brandenburgię.  Przez lata było Friedebergiem, czyli Górą Spokoju.

Do miasta otoczonego 9 metrowymi miejskimi murami, zbudowanego zgodnie z prawem magdeburskim, można było się dostać tylko przez Bramę Młyńską, która swoja nazwę zawdzięcza otoczeniu młynów wodnych lub Bramą Gorzowską, rozebraną dopiero w XIX wieku. Dostępu do 1700 metrów murów, wspieranych 38 basztami chroniła fosa i dwa jeziora od wschodu i północy. Do tego bagna, mokradła, zwodzone mosty, ruchome kładki i zdradzieckie zapadnie. Żeby dostać się do twierdzy, trzeba było użyć podstępu. W 1433 roku podkopali się pod nią czescy husyci pod osłoną nocy, omijając nocne straże czuwające w basztach. Tej samej nocy wymordowano wszystkich zakonników, spalono klasztor i kościół farny.

Ciasny pierścień murów zaczęto później rozbierać, a materiałów użyto do poprawienia infrastruktury w rozwijającym się mieście. Zasypano fosy, w niektórych basztach zamieszkali ludzie, ale sława jaką zdobyła przez lata niedostępna twierdza nie zaniknęła. W zabytkowej Bramie Młyńskie jest dziś Szkoła Muzyczna, ale nikt nie chciał zamieszkać w tajemniczej Baszcie Więziennej, gdzie w XVII wieku przetrzymywano osadzonych, a potem wieszano na Szubienniczym Wzgórzu przy ul. Polskiego Czerwonego Krzyża. Później przechowywano w niej amunicje, stąd druga nazwa tej budowli  – Baszta Prochowa. Więziono w niej również czarownice. Jedna z miejskich legend mówi o czarnej postaci, która ukazuje się nocą na wierzchołku baszty i straszy mieszkańców. Podobno dlatego, że jej prochy spalone na stosie wmurowano w jedną ze ścian Baszty Czarownic.

Wiele ciekawych zabytków uległo zniszczeniu w czasie wojen. Na terenie miasta stał kiedyś książęcy zamek myśliwski, zbudowany przez margrabiego Konrada. W XIII wieku zburzył go wielkopolski książę Przemysław. Później kolejno miasto wybudowane w miejscu dawnego zamku niszczyli w XV wieku husyci, wojna 7-letnia, 30-letnia i Armia Czerwona podczas II wojny światowej.

Źródło: Grzegorz Graliński, Strzelce Krajeńskie; www.strzelce.pl