Śląski Rzym

Jeśli opuścimy centrum Nysy, trafimy na pozostałości fortów obronnych otaczających miasto. Miały bronić miejsca, które przecinały liczne szlaki handlowe.

Nysę zaczęto obudowywać wałami obronnymi już w średniowieczu. Początkowo były to fortyfikacje drewniano – ziemne, później murowane. Pozostałościami średniowiecznych obwarowań są dziś Wieża Bramy Wrocławskiej i Ziębickiej.

W XVI wieku miasto zostało otoczone wałem z bastionami,  rawelinami oraz fosą wodną. Z tego okresu pozostał ostatni, 10-ty bastion nazywany Bastionem św. Jadwigi. Podczas oblężenie napoleońskiego istniało tu laboratorium do produkcji amunicji, potem więzienie dla francuskich jeńców wojennych. Można tu podziwiać m.in. dwie kondygnacje kazamatów kamienno – cegielnych.

Do dziś Nysę chronią forty: od ul. Orląt Lwowskich Fort I, kilkaset metrów  od Bastionu Kaplicznego Fort II, od ul. Nowowiejskiej Fort III, mające kształt czworobocznej lunety, zbudowane w XIX wieku z połączenia cegły, kamienia i betonu. Fort II najlepiej odwiedzić latem, ponieważ co roku organizowana jest tu inscenizacja bitwy z 1807 roku. W ubiegłym roku wzięło w niej udział prawie pięciuset uczestników w umundurowaniu z okresu wojen napoleońskich.

Ulicą Obrońców Tobruku dojedziemy do kolejnego Fortu – Prusy. Obecnie jest on w dużej części porośnięty lasem, ale można tu zobaczyć obwałowania fortu na narysie kleszczowym pięcioramiennej gwiazdy, wewnątrz których wznosi się pięciobok 2-kondygnacyjnych kazamatów, osłoniętych od zewnątrz i góry nasypem ziemnym, ze studnią w budynku na środku dziedzińca. Fort jest otoczony podwójną fosą.

W Parku Miejskim znajduje się kolejny fort, zwany Wodnym, otoczony fosą i wałem ziemnym, ze schronami, magazynem amunicji i prochowni wewnątrz bocznych skrzydeł budowli.

Po zapoznaniu się z nyskimi fortami, bastionami i redutami warto wrócić do centrum, gdzie obejrzeć można pozostałości po czasach, kiedy Nysa była stolicą biskupstwa. Chociażby bazylikę św. Jakuba i Agnieszki o najbardziej stromym dachu kościelnym w Europie. Kościół był wielokrotnie odnawiany, jednak wciąż można w nim odnaleźć ślady przodków, m.in. ponad 800 letni żyrandol, barokowe kaplice,  posąg pięknej Madonny z Dzieciątkiem z 1410 roku czy żelazne kraty w bocznych kaplicach z dekoracjami renesansowymi, barokowymi i późnogotyckimi. Obok katedry zachowała się również ponad czterdziesto metrowa, średniowieczna dzwonnica, w której znajduje się skarbiec z arcydziełami nyskiego złotnictwa.

Warto zajrzeć też do kościoła bożogrobców Św. Piotra i Pawła zdobionego iluzjonistycznymi freskami i kopią grobu Chrystusa.

Podczas spaceru po Nysie trzeba być czujnym, żeby nie przegapić barokowej Fontanny Trytona z 1700 roku, w której kąpią się w niej cztery delfiny zwrócone w różne strony świata i Pięknej Studni. Dawniej była źródłem wody pitnej, stąd bogato zdobiona, żelazna krata, która miała chronić studnię przed zatruwaniem.

Na koniec można wstąpić do liceum Carolinum, dawnej siedziby zakonu jezuitów. Absolwentami nyskiego Carolinum byli m.in. Michał Korybut Wiśniowiecki i syn Jana III Sobieskiego. Biblioteka i aula zdobiona jest biblijnymi freskami, akantem i draperiami. Dopiero w 1904 roku w dawnej aptece i sieni jezuickiej odkryto freski będące alegoriami czterech żywiołów, które połączono z dwunastoma znakami zodiaku.

źródło: www.twierdzanysa.com; www.informacja-turystyczna.nysa.pl