Szlakiem Tatarów

Żołnierze tatarscy po przegranej bitwie pod Chocimiem zaczęli przechodzić na polską stronę. Wówczas Jan III Sobieski w ramach żołdu rozdawał im tereny Podlasia. Pamiątki pozostawione przez wyznawców islamu, do dziś ubarwiają polski krajobraz egzotyką kultury wschodniej.

Sokółka – miejsce cudu

W muzeum Ziemi Sokólskiej wystawiona jest na stałe ekspozycja poświęcona tatarskiemu osadnictwu. Wśród eksponatów, będących pozostałością po zamieszkałych te rejony Tatarach, znaleźć można muhiry, czyli dekoracyjne tkaniny z wersetami Koranu,  herbarz rodzin tatarskich, stroje i tiubietiejki. Poza działem przybliżającym zwyczaje i tradycje Tatarów, jest jeszcze sekcja historyczna i etnograficzna ziemi sokólskiej.

Sokółka od kilku lat słynie również z cudu eucharystycznego, który miał miejsce w kościele św. Antoniego. Hostia, która upadła na ziemię, zgodnie z procedurą liturgiczną, została zanurzona w naczyniu liturgicznym z wodą. Po kilku dniach zabarwiła ją na czerwono. Patomorfolodzy mieli wykazać, że przesłana do badania hostia to kawałek mięśnia sercowego.

Bohoniki – symbol Orientu

Kolejnym etapem podróży szlakiem tatarskim jest drewniany meczet w Bohonikach. Stożkowaty dach meczetu zakończony jest wieżyczką z półksiężycem.

Wnętrze podzielono zgodnie z wymogami islamu na część męską i żeńską. Przed wejściem do meczetu, trzeba zostawić obuwie w przedsionku. Pomieszczenie dla mężczyzn jest nieco większe i mieści w sobie michrab, czyli wnękę wskazującą kierunek na Mekkę, oraz minbar, będący kazalnicą, używaną podczas piątkowej modlitwy południowej. Ściany ozdabiają muhiry, podobne to tych z muzeum regionalnego Sokółki. We wsi Bohoniki można też zwiedzić największy w Polsce muzułmański cmentarz, nazywany mizarem oraz tatarską jurtę.

Szlak prowadzi dalej przez Starą Kamionkę, Wierzchlesie, Talkowszczyznę, Nową Świdziałówkę, Nietupę, aż do miejscowości Kruszyniany z najstarszym w Polsce meczetem. Oczywiście w sąsiedztwie meczetu nie może zabraknąć też mizaru. Miejscowość ożywa w maju, kiedy na zakończenie prac polowych organizowane jest tu tatarskie święto pługa Sabantuj.  W Kruszynianach kończy się już Duży, 57 kilometrowy Szlak Tatarski, ale rozpoczyna drugi szlak, nazywany Małym, prowadzący turystów przez Józefowo, Królowe Stojło i Waliły – Stację.

Do podlaskich wiosek w święto Ramadan Bajram na zakończenie Ramadanu i Kurban Bajram (Święto Ofiarowania), zjeżdżają wierni z całej Polski.

Szlak tatarski można też odwiedzić wirtualnie za pośrednictwem strony www.odkryjpodlaskie.pl, która umożliwia internautom zwiedzanie meczetu w Kruszynianach, jurty i meczetu w Bohonikach oraz muzeum w Sokółce za pomocą ruchomych panoram i zdjęć, opatrzonych głosem lektora.