Zamość – miasto idealne

Zamość należy do miast nietypowych. Został zbudowany na tzw. „surowym korzeniu”, czyli w szczerym polu. Miasto wznosili architekci włoskiego pochodzenia z Bernardo Morando na czele. Budowa trwała 20 lat (1580 – 1600r.). W rezultacie powstał unikalny w skali światowej zespół urbanistyczno – architektoniczny „miasto idealne”. Zamość bywał również określany mianem „Padwy Północy” lub „Perły Renesansu”.

Fundatorem miasta był Jan Zamoyski – kanclerz i hetman wielki koronny. Zgodnie z intencją założyciela, Zamość stał się siedzibą rodu oraz centrum naukowym, kulturalnym i religijnym. Od początku było to miasto otwarte, wielonarodowe, wielowyznaniowe i wielokulturowe. W Zamościu osiedlili się Ormianie, Żydzi, Grecy, Włosi, Niemcy, Hiszpanie, Anglicy i Szkoci. Jednocześnie miasto było jedną z najpotężniejszych twierdz Rzeczypospolitej. W XVII wieku skutecznie odpierało ataki Kozaków i Szwedów. Dopiero w następnym stuleciu, w czasie wojny północnej, Zamość został splądrowany przez Szwedów i Sasów.

Podczas zaborów miasto dostało się w ręce Austriaków, następnie Rosjan. W 1821r. Zamość stracił status miasta prywatnego, stolicy Ordynacji Zamojskiej. Został przekształcony w twierdzę rządową Królestwa Kongresowego. W 1866r. twierdzę i fortyfikacje zlikwidowano, dzięki czemu miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać.
W czasie II wojny światowej Zamość był okupowany kolejno przez wojska sowieckie, a potem niemieckie. Podczas wojny przestała istnieć, licząca około 11tys. osób, społeczność zamojskich Żydów.

Po wojnie w mieście utworzono wiele zakładów przemysłowych. W latach 1975 – 2000 Zamość pełnił rolę stolicy województwa. W 1992r. zamojskie Stare Miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Dzięki temu Zamość znalazł się w elitarnym gronie najcenniejszych zespołów architektonicznych świata. W chwili obecnej 70- tysięczne miasto pełni funkcję powiatu grodzkiego będąc jednocześnie centrum kultury i nauki o znaczeniu ogólnopolskim.

Atrakcje turystyczne

Zamość jest jedną z najdoskonalszych realizacji koncepcji renesansowego „miasta idealnego”. Aglomeracja jest wymieniana we wszystkich podręcznikach urbanistyki i stawiane za wzór najwspanialszych zespołów urbanistycznych świata. Przedstawiciele wszystkich nacji Wschodu i Zachodu zostawili swój ślady w architekturze miasta. Do dziś przypominają o nich nazwy staromiejskich ulic, świątynie i kamienice. Zamość, będący atrakcją turystyczną o randze międzynarodowej, jest zarazem doskonałym punktem wypadowym na Roztocze. Tuż obok miasta znajduje się Szczebrzeszyn, Krasnobród, Zwierzyniec i lasy Roztoczańskiego Parku Narodowego. Zaledwie 130km dalej leży Lwów (Ukraina), miasto partnerskie Zamościa, także wpisane na listę UNESCO.

Rynek Wielki (ratusz, katedra, kamienice ormiańskie)
Katedra Zamojska
Pałac Zamojskich
Stara Brama Lubelska
Kościół św. Katarzyny
Rynek Solny
Nadszaniec i Cela Łukasińskiego
Kościół Franciszkanów
Rynek Wodny

Wszystkie wymienione zabytki znajdują się na terenie Starego Miasta.

Panorama miasta:
wieża widokowa – dzwonnica przy katedrze

Muzea:
Muzeum Zamojskie
Muzeum Barwy i Oręża Arsenał
Muzeum Sakralne Kolegiaty Zamojskiej
Synagoga

Jak dojechać?

Zamość posiada bezpośrednie połączenia kolejowe i autobusowe z niektórymi, większymi ośrodkami miejskimi w kraju (Białystok, Bydgoszcz, Katowice, Kielce, Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa, Wrocław). Przez miasto przebiegają 2 drogi krajowe: 17 E372, 74.